वय वाढलं तरी हाडं कमजोर होणार नाहीत! फक्त 'या' ३ डाळी खा; हाडांना भरभरून कॅल्शियम देतील, सांधेदुखी होईल दूर, कमी होणार नाही हिमोग्लोबिन!
डाळी आपल्या रोजच्या जेवणाचा अविभाज्य भाग आहेत. चवीला रुचकर असण्यासोबतच डाळी पोषणमूल्यांच्या दृष्टीनेही अत्यंत समृद्ध मानल्या जातात. प्रथिने, लोह, कॅल्शियम, तंतू आणि अनेक आवश्यक खनिजे डाळींमधून शरीराला मिळू शकतात. नियमितपणे योग्य डाळींचा आहार घेतल्यास शरीरातील अशक्तपणा कमी होण्यास, ताकद वाढण्यास आणि रक्ताची कमतरता भरून निघण्यास मदत होऊ शकते, अशी शक्यता तज्ज्ञ व्यक्त करतात.
आहारतज्ज्ञांच्या मते, सर्वच डाळी आरोग्यास उपयुक्त असल्या तरी प्रत्येक डाळीचे पोषणमूल्य वेगवेगळे असते. काही डाळी प्रथिनांनी समृद्ध असतात, काहींमध्ये कॅल्शियमचा चांगला स्रोत असतो, तर काही पचनासाठी हलक्या आणि फायदेशीर मानल्या जातात. त्यामुळे शरीराच्या गरजेनुसार योग्य डाळींची निवड करणे महत्त्वाचे ठरते. एकूण पोषणाच्या दृष्टीने मसूर डाळ, मूग डाळ व उडीद डाळ या तीन डाळी विशेष लाभदायक ठरू शकतात, असा अंदाज व्यक्त केला जातो.
मसूर डाळ : रक्तवाढीस मदत करणारी डाळ
मसूर डाळ पोषण तत्त्वांनी समृद्ध असल्याचे सांगितले जाते. या डाळीत चरबीचे प्रमाण कमी असून, प्रथिने आणि आवश्यक खनिजे भरपूर प्रमाणात असतात. ही डाळ पचायला हलकी असल्यामुळे शरीराला त्यातील पोषक घटकांचे सहजपणे शोषण करता येते. मसूर डाळ नवीन रक्तनिर्मितीस हातभार लावू शकते आणि सतत थकवा जाणवणाऱ्या व्यक्तींसाठी ऊर्जादायी ठरू शकते. तसेच ती रक्ताची कमतरता, सतत अशक्तपणा किंवा झपाट्याने वजन वाढण्याची तक्रार असणाऱ्यांसाठी उपयुक्त ठरू शकते. सुमारे १०० ग्रॅम मसूर डाळीत चांगल्या प्रमाणात प्रथिने मिळतात. त्यातील लोह रक्तातील हिमोग्लोबिन वाढवण्यास मदत करू शकते. तसेच त्यामधील कॅल्शियम व स्फुरद हाडांच्या मजबुतीसाठी उपयुक्त ठरू शकतात.
मूग डाळ : प्रथिनांचा हलका खजिना
हिरवी सोललेली किंवा पिवळी मूग डाळ पचनासाठी हलकी आणि सात्त्विक मानली जाते. या डाळीत प्रथिने, लोह, कॅल्शियम, मॅग्नेशियम, स्फुरद व फॉलिक आम्ल यांचे संतुलित प्रमाण आढळते. भातासोबत मूग डाळ घेतल्यास शरीराला आवश्यक असलेली अमिनो आम्ले मिळू शकतात, असा अंदाज आहे. मधुमेह, हृदयविकाराची तक्रार असलेले किंवा वजन नियंत्रणात ठेवू इच्छिणारे लोक मूग डाळ आहारात समाविष्ट करू शकतात. ही डाळ पचन सुधारण्यास, आम्लपित्त कमी करण्यास आणि शरीरातील अपायकारक चरबी कमी होण्यास सहायक ठरू शकते.
उडीद डाळ : हाडे आणि सांध्यांना बळ देणारी
उडीद डाळीत कॅल्शियमचे प्रमाण तुलनेने अधिक असल्यामुळे ती हाडे आणि सांधे मजबूत करण्यास मदत करू शकते. तक्यामध्ये लोहही चांगल्या प्रमाणात असल्याने शरीरातील कमजोरी कमी होण्यास हातभार लागू शकतो. आयुर्वेदात उडीद डाळ शक्तिवर्धक मानली जाते. मात्र, ही डाळ पचनाला थोडी जड असल्याने पचनशक्ती कमी असणाऱ्यांनी ती मर्यादित प्रमाणात किंवा आंबवलेल्या स्वरूपात जसे इडली, डोसा या पदार्थांद्वारे सेवन करणे अधिक योग्य ठरू शकते. सांधेदुखी, नसांची कमजोरी किंवा दीर्घकाळचा शारीरिक थकवा जाणवणाऱ्यांसाठी उडीद डाळ उपयुक्त ठरू शकते.
डाळी खाण्याची योग्य पद्धत
आहारातून पुरेशी प्रथिने, लोह आणि कॅल्शियम मिळवण्यासाठी एकाच डाळीवर अवलंबून न राहता, आठवडाभर डाळी बदलून खाणे अधिक फायदेशीर ठरू शकते. काही दिवस मसूर, काही दिवस मूग, काही दिवस उडीद आणि आठवड्यातून एखाद्या दिवशी कुळीद डाळ आहारात समाविष्ट करता येऊ शकते. डाळ शिजविताना देशी तूप, जिरे व हिंगाची फोडणी दिल्यास चव तर वाढतेच. त्याशिवाय पोषक घटक शरीराला अधिक चांगल्या प्रकारे मिळण्यास मदत होऊ शकते, असा तज्ज्ञांचा अंदाज आहे.
(टीप : हा लेख केवळ सामान्य माहितीच्या उद्देशाने दिलेला आहे. यातील माहिती वैद्यकीय सल्ला, निदान किंवा उपचारांना पर्याय नाही. अधिक तपशिलासाठी नेहमी आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. लेखातील माहितीची अचूकता, विश्वासार्हता किंवा परिणामकारकतेची जबाबदारी ‘ सांगली दर्पण 'घेत नाही.)
➤ वाढवा आपला व्यवसाय / वेब पोर्टल्स करिता इथे क्लिक करा.Call :- 9890 546 909.
