अंगावर काढू नका हे संकेत! शरीरात 'या' ६ ठिकाणी होऊ शकते कॅन्सरची गाठ.
शरीरावर अचानक गाठ दिसली की, अनेकांना चिंता वाटू लागते. ही गाठ साधी आहे की कर्करोगाची, असा प्रश्नही मनात येतो. मात्र, शरीरावर दिसणाऱ्या प्रत्येक गाठीचा संबंध कर्करोगाशी असतोच, असे नाही. अनेक गाठी सामान्य कारणांमुळेही तयार होतात. तरीही एखादी गाठ बराच काळ टिकून राहिली, तिचा आकार वाढू लागला किंवा तिच्यात वेगळे बदल दिसू लागले, तर त्याकडे दुर्लक्ष करणे धोकादायक ठरू शकते.
विशेष म्हणजे कर्करोगाच्या काही गाठींमध्ये सुरुवातीला वेदना होत नाहीत. त्यामुळे अनेक जण गाठ दुखत नाही म्हणून तिची तपासणी करून घेण्याचे टाळतात; पण शरीरावर दिसणारी प्रत्येक असामान्य गाठ तपासून घेणे महत्त्वाचे आहे. मग शरीराच्या कोणत्या भागांत अशा गाठी दिसू शकतात? कोणते बदल दिसल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा? जाणून घ्या.
१. स्तन किंवा काखेत गाठ जाणवतेय?
स्तनात किंवा काखेत गाठ जाणवणे हे लक्ष देण्यासारखे लक्षण आहे. काही वेळा ही गाठ दुखत नाही. मात्र, ती बराच काळ तशीच राहते, तिचा आकार वाढतो किंवा ती अधिक कठीण जाणवू लागते, तर डॉक्टरांकडून तपासणी करून घेणे आवश्यक आहे.
स्तनातील प्रत्येक गाठ कर्करोगाची असते, असे नाही. हार्मोन्समधील बदल, सिस्ट किंवा इतर सामान्य कारणांमुळेही गाठ तयार होऊ शकते. मात्र, स्तनाच्या आकारात बदल होणे, त्वचा आत ओढल्यासारखी दिसणे, स्तनाग्राच्या आकारात बदल होणे किंवा त्यातून रक्तमिश्रित स्राव येणे, अशी लक्षणेही दिसत असतील, तर त्याकडे दुर्लक्ष करू नका.
२. मानेच्या बाजूला गाठ आली आहे का?
सर्दी, खोकला किंवा घशाचा संसर्ग झाल्यानंतर मानेच्या बाजूला गाठीसारखी सूज येऊ शकते. अनेकदा ही सूज काही दिवसांत कमी होते. मात्र, कोणताही स्पष्ट संसर्ग नसताना मानेच्या बाजूला गाठ दिसत असेल किंवा ती दीर्घकाळ कमी होत नसेल, तर डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.गाठ सतत वाढत असेल, ती कठीण वाटत असेल किंवा तिच्यासोबत वजन कमी होणे, रात्री खूप घाम येणे यांसारखे बदल जाणवत असतील, तर तपासणी करून घेणे महत्त्वाचे आहे. अशा लक्षणांचा अर्थ कर्करोगच आहे, असे नाही; परंतु त्यामागील कारण शोधणे गरजेचे आहे.
३. घशाच्या मध्यभागी गाठ जाणवतेय?
मानेच्या पुढील भागात गाठ किंवा सूज दिसत असल्यास, त्यामागे थायरॉइड ग्रंथीशी संबंधित समस्या असू शकते. काही वेळा इतर कारणांमुळेही या भागात गाठ तयार होते.
मात्र, गाठीसोबत अन्न गिळताना त्रास होणे, आवाजात बदल होणे किंवा श्वास घेण्यास अडचण जाणवणे अशी लक्षणे दिसत असतील, तर वैद्यकीय तपासणी करून घ्यावी. श्वास घेण्यास त्रास होत असल्यास तातडीने वैद्यकीय मदत घ्या.
४. पुरुषांच्या अंडकोषात गाठ किंवा जडपणा जाणवतोय?
पुरुषांनीही शरीरातील काही बदलांकडे विशेष लक्ष देणे गरजेचे आहे. अंडकोषात गाठ जाणवणे, एका बाजूला सूज येणे किंवा अंडकोष जड झाल्यासारखे वाटणे ही लक्षणे तपासून घेणे आवश्यक आहे.अशा बदलांमागे संसर्ग किंवा इतर सामान्य कारणेही असू शकतात. मात्र, अंडकोषाच्या कर्करोगातही गाठ किंवा सूज दिसू शकते. त्यामुळे वेदना होत नाहीत म्हणून तपासणी टाळू नका. अचानक तीव्र वेदना झाल्यास तातडीने रुग्णालयात जा.
५. हात, पाय, पाठ किंवा पोटावर गाठ दिसतेय?
शरीराच्या त्वचेखाली हात, पाय, पाठ किंवा पोटावर गाठ तयार होऊ शकते. अनेकदा अशा गाठी चरबीच्या पेशींमुळे किंवा इतर सामान्य कारणांमुळे तयार होतात. त्यामुळे प्रत्येक गाठ कर्करोगाची आहे, असा निष्कर्ष काढू नये.
मात्र, गाठीचा आकार झपाट्याने वाढत असेल, ती खोलवर असल्यासारखी वाटत असेल, कठीण असेल किंवा तिच्यासोबत सतत वेदना होत असतील, तर डॉक्टरांकडून तपासणी करून घ्या. विशेषतः हात-पायांवरील खोलवर असलेली किंवा वाढत जाणारी गाठ दुर्लक्षित करू नका.
६. तोंडात किंवा जिभेवर गाठ दिसतेय?
तंबाखू खाणे, धूम्रपान करणे आणि मद्यपान यांसारख्या सवयींमुळे तोंडाच्या कर्करोगाचा धोका वाढू शकतो. तोंडात किंवा जिभेवर गाठ तयार होणे, लाल किंवा पांढरा डाग दिसणे, जखम बरी न होणे किंवा हिरड्यांना सूज येणे, अशी लक्षणे दिसल्यास त्याकडे दुर्लक्ष करू नका.तोंडात दोन आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ जखम किंवा असामान्य बदल टिकून राहिल्यास दंतवैद्य किंवा डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. गिळताना त्रास होणे, तोंड उघडण्यास अडचण येणे किंवा आवाजात बदल होणे, अशा स्वरूपाची लक्षणेही तपासून घेणे महत्त्वाचे आहे.
गाठ दिसल्यास काय करावे?
शरीरावर गाठ दिसली म्हणजे कर्करोग झाला आहे, असे समजण्याचे कारण नाही. मात्र, गाठ वाढत असेल, दीर्घकाळ टिकून राहत असेल किंवा तिच्यासोबत इतर असामान्य बदल दिसत असतील, तर डॉक्टरांकडून तपासणी करून घ्या. गरजेनुसार डॉक्टर शारीरिक तपासणी, सोनोग्राफी, इतर चित्रण चाचण्या किंवा गाठीतील पेशींची तपासणी करण्याचा सल्ला देऊ शकतात.
(महत्त्वाचे: ही माहिती केवळ जनजागृतीसाठी आहे. गाठीचे स्वरूप पाहून किंवा स्पर्श करूनच ती कर्करोगाची आहे की नाही, हे निश्चित सांगता येत नाही. योग्य निदानासाठी डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.)
➤ वाढवा आपला व्यवसाय / वेब पोर्टल्स करिता इथे क्लिक करा.Call :- 9890 546 909.
